در مورد مفهوم حالت متمرکز و حالت غیر متمرکز می خواهم به قسمت هایی از کتاب « یادگیری یادگیری » اشاره ای بکنم:
دانشمندان علم اعصاب کشف کرده اند که مغز به دو روش مختلف عمل می کند که هر دو روش در یادگیری مهم هستند. حالت متمرکز و حالت غیر متمرکز.
حالت متمرکز: هنگام تمرکز بخش های خاصی از مغزتان را فعال می کنید. وقتی سعی می کنید چیز جدیدی را یاد بگیرید، باید ابتدا روی آن به شدت تمرکز کنید تا بخش مربوطه در مغزتان را روشن کنید و فرآیند یادگیری آغاز شود.
می خواهم نکته شگفت انگیزی را بیان کنم. گاهی لازم است حواسمان پرت شود تا بتوانیم شفاف تر فکر کنیم. کاهش توجه موقتی( نه همواره) برای یادگیری و حل مساله مفید است.
حالت غیر متمرکز:
حالت غیر متمرکز زمانی رخ می دهد که ذهنتان آرام و رهاست. به هیچ چیز خاصی فکر نمی کنید. وقتی خیال بافی می کنید یا روی کاغذ بدون هدف خط می کشید در حالت غیر متمرکز هستید. حالت غیر متمرکز کمک می کند ارتباطاتی تخیلی بین ایده ها برقرار کنید. اغلب اوقات؛ خلاقیت هنگام استفاده از حالت غیر متمرکز بروز پیدا می کند. این طور به نظر می رسد که برای یاد گیری موثر مغز باید بین دو حالت متمرکز و غیر متمرکز در رفت و برگشت باشد. معمولاً پیاده روی، از پنچره به بیرون نگاه کردن، دوش گرفتن یا خوابیدن می تواند به شروع حالت غیر متمرکز کمک کند. بسیاری از دانشمندان زمانی به بینش های شگرفی رسیده اند که هنگام خواب رویدادهای روزانه در مغزشان جریان داشتند.
همچنین به نظر می رسد که تمرکز روی موضوع متفاوتی می تواند باعث شود مغزمان نسبت به مساله اولیه به حالت غیر متمرکز برود.
وقتی سعی می کنید یک مساله ریاضی را حل کنید یا وقتی می خواهید چیز جدیدی مانند نواختن یک آهنگ با گیتار را یاد بگیرید ممکن است با مشکل مواجه شوید. در حالت کلی مشکل دو نوع است. نوع اول حالتی است که توضیحات اولیه را خوب نمی دانید. متاسفانه در این حالت ، رفتن به حالت غیر متمرکز نمی تواند کمک چندانی به شما بکند چرا که در حالت تمرکزتان چیزی بارگذاری نکرده اید. در حالت دوم چنین است که خیلی دقیق تمرکز و مطالعه کرده اید و توضیحات مربوطه در حالت متمرکز نیز بارگذاری شده است ولی همین که شروع به حل مساله یا نواختن آهنگ می کنید باز با مشکل مواجه می شوید و نا امید می شوید. گاهی دلیل مشکل این است که به حالت غیر متمرکز مغزتان فرصت نداده اید که به شما کمک کند. برای مدتی به مغزتان استراحت بدهید. به تناوب روی چیز دیگری متمرکز شوید. مثلاً اگر در حال مطالعه جبر هستید، سراغ جغرافیا بروید.
اگر در موضوع خاصی مشکل دارید، مطالعه را با همان موضوع شروع کنید. بدین صورت می توانید به سراغ موضوعات دیگر بروید و باز به همان موضوع برگردید. نباید بعد از همه مطالب و در پایان روز به سراغ موضوعات سخت بروید زیرا دیگر فرصتی برای یادگیری در حالت غیر متمرکز ندارید.
وقتی در حالت غیر متمرکز هستید، مغز در پشت صحنه به آرامی روی مساله کار می کند، هر چند که معمولاً از آن آگاه نیستید. طول استراحت چقدر باید باشد؟ به خودتان و به میزان مطالبی بستگی دارد که باید در آن روز مطالعه کنید. پنچ تا ده دقیقه زمان استراحت مناسبی است. سعی کنید زمان استراحت زیاد طولانی نشود.
در مفید یا غیر مفید بودن این استراتژی های جدید سریع قضاوت نکنید. اگر یکبار در زمان مطالعه که از حالت متمرکز به غیر متمرکز تغییر حالت دادید نتیجه نگرفتید در مورد کارایی این روش زود قضاوت نکنید. گهگاهی لازم است چندین بار بین حالات متمرکز و غیر متمرکز در رفت و برگشت باشید تا مسئله ای را حل کنید. قبل از استراحت باید به اندازه کافی سخت تمرکز کنید تا مطالب اولیه را دریابید. به عنوان یک راهنمای کلی اگر پس از ده تا پانزده دقیقه مطالعه ( برای سنین پایین تر سه تا پنج دقیقه) به راه حلی نرسیدید، می توانید کمی استراحت کنید.
رفت و برگشت بین حالات متمرکز و غیر متمرکز کمک می کند تا تقریباً در هر چیزی از هندسه گرفته تا جبر ، بسکتبال ، گیتار و هر موضوع دیگری مهارت زیادی کسب کنید.
- ۰۴/۱۱/۲۵